با نگاهی به پادکست‌های فارسی متوجه موضوعی می‌شویم که نه تنها عجیب نیست بلکه انگار از الگوی سنت «وبلاگ‌نویسی» در ایران پیروی می‌کند، آن هم این است که اغلب پادکست‌های فارسی توسط افراد حقیقی ساخته می‌شوند. جادی، مجبتی شکوری، علی بندری، فرزین رنجبری و… . این دقیقا اتفاقی‌ست که قبلا در فضای وبلاگ‌نویسی فارسی وجود داشت و در حال حاضر کم‌رنگ‌تر شده و بیشتر محتوای متنی در وبلاگ شرکت‌ها نوشته می‌شوند.

در واقع زمان زیادی نیاز بود تا شرکت‌ها به اهمیت محتوای متنی پی ببرند و متوجه شوند که کلید پیدا کردن مشتریان جدید در تولید محتوا است. به همین دلیل خود امر «وبلاگ‌نویسی» و در قدمی حرفه‌ای‌تر «تولید محتوا» به امری کسب‌وکاری تبدیل شد و از حالت «سرگرمی» بیرون آمد. نیازی به بررسی کامل اینکه چنین حالتی خوب است یا نه نیست چرا که می‌تواند خود بحثی کاملا تخصصی و همچنین تحقیقاتی باشد و از حوصله این مطلب خارج است.

حال که شرکت‌ها به اهمیت «محتوا» پی برده‌اند و می‌دانند که باید در هر گوشه‌ای که محتوا، چه متنی، چه تصویری و ویدیویی وجود دارد باید حضور داشته باشند، یکی از اشکال محتوایی یعنی پادکست کمی کمتر به آن توجه شده است.

با در نظر گرفتن این موضوع در این مطلب قصد دارم شما را با اهمیت داشتن پادکست شرکتی یا سازمانی آشنا کنم و همچنین بهترین رویکردها برای داشتن چنین حالتی از پادکست را بررسی نمایم.

مزایا داشتن پادکست شرکتی چیست؟

با مقدمه‌ای که در این مطلب مطالعه کردید حال باید به شما دلایلی را بگویم که داشتن پادکست شرکتی را حیاتی و ضروری می‌کند. پس در نتیجه باید تلاشی مبتنی بر آمار و ارقام داشته باشم که البته ممکن است در برخی از این ارقام لزوما راجع به شنونده ایرانی صحبت نکنم، چرا که آمار دقیقی در اختیار ندارم.

پادکست منجر به ایجاد اعتماد و نزدیکی بیشتر می‌شود

اگر بخواهم یک واقعیت را بگویم این است که من حین غذا درست کردن، شستن ظرف‌ها، پیاده‌روی، موقع استراحت و حتی موقع دوش گرفتن پادکست گوش می‌کنم. حقیقتا باید بگویم که در شخصی‌ترین اتفاقات زندگی روزمره‌ام پادکست و البته صدای گوینده حضور دارد. در چنین حالتی چه اتفاقی می‌افتد؟ در ساده‌ترین حالت ممکن من حضور همیشگی یک فرد یا یک موضوع خاص را حس می‌کنم، اما قطعا قضیه پیچیده‌تر از این حرف‌هاست. در بعضی از اوقات بدون اینکه بدانم چرا تصمیمات و انتخاب‌هایی را اتخاذ می‌کنم که با واکاوی کردن آن‌ها به این نتیجه می‌رسم که نشئت گرفته از دیدگاه فلان پادکست بوده است. هر چند که این موضوع به «پادکست‌ها ما را کنترل می‌کنند» نمی‌رسد اما در لایه‌ای خودآگاه ما درگیر آن‌ها خواهد بود حتی اگر در زمان اتخاذ تصمیم به آن‌ها گوش نکنیم.

تمام این حالت‌ها، تنها با پتانسیل پادکست امکان‌پذیر است و شما نمی‌توانید این سطح از دسترسی‌پذیری را در متن پیدا کنید. من قطعا نمی‌توانم هم ظرف‌ها را بشورم و هم مقاله متنی بخوانم. در نتیجه پادکست‌ها بیشترین میزان از نزدیکی را ایجاد می‌کنند و همچنین به‌نسبت آنچه شما در پادکست می‌گویید در بلندمدت سازگار شده و اعتماد می‌کنند.

تخصص‌تان را نشان می‌دهند

زمانی که برای اولین بار به پادکست رادیو‌گیک گوش دادم متوجه این شدم که فردی که میزبان پادکست است (جادی) چقدر مسلط به دنیای تکنولوژی و همچنین جامعه‌شناسی تکنولوژی است. بنابراین در واقع پادکست را کسی می‌سازد که در ارتباط با موضوع آن تسلط داشته و توانسته راجع به آن صحبت کند. دلیلی که با از پادکست‌های همه‌رنگ نیز متنفرم دقیقا همین موضوع است که هیچوقت متوجه این قضیه نخواهم شد که میزبان پادکست با خودش چند چند است!

اما اگر شما به عنوان یک شرکت در حوزه دیجیتال مارکتینگ پادکستی را با محوریت «دیجیتال مارکتینگ» راه‌اندازی کنید حس متخصص بودن شما را نشان می‌دهد. البته که به کیفیت و نوع محتوا نیز مرتبط است اما در نهایت تولید پادکست نمایان‌گر سطح حرفه‌ای بودن شما در بین رقبای‌تان خواهد بود.

در کمترین سطح این قضیه منجر به ایجاد تصمیم‌گیری می‌شود. برای مثال من اگر به‌دنبال یک آژانس دیجیتال مارکتینگ باشم و پادکست شما را از قبل گوش داده باشم، شانس اینکه شما را انتخاب کنم بسیار بیشتر از رقبای‌تان خواهد بود.

آمار شنونده‌ها با شما سازگاری دارند

برای بیشتر کسب‌وکارها، بازه سنی افرادی که به‌عنوان مشتری در نظر گرفته می‌شوند بین ۱۸ تا ۵۰ سال است. خب حالا حدس بزنید بیشتر افرادی که به پادکست گوش می‌دهند در چه بازه سنی هستند؟ ۱۸ تا ۵۰.

مطابق با آمار Infinite Dial 2024 Edison Research حدود ۳۴درصد آمریکایی‌ها حداقل یکبار در هفته پادکست گوش می‌کنند که حدود ۸۰ درصد آن‌ها در بازه سنی بین ۱۲ تا ۵۴ هستند.

مطمئنا این آمار در ایران کمی متفاوت است اما در نهایت باید این موضوع را در نظر بگیرید که بیشتر شنوندگان پادکست افرادی هستند که حضور فعال در اجتماع و همچنین فضای آنلاین را دارند.

محتوای همیشگی

به یاد دارم زمانی که برای اولین چنل‌بی را در سال ۹۸ گوش دادم اپیزود جنوبگان را شنیدم و آنقدر لذت بردم که قبل از اینکه سراغ قسمت‌های جدیدتر بروم به ابتدای تاریخچه پادکست برگشتم و از اولین قسمت مجددا شروع به گوش دادن کردنم. جالب اینجاست هنوز هم اگر کسی برای اولین بار قصد دارد به پادکست جنایی و داستانی گوش کند این پادکست را پیشنهاد می‌کنم.

منظور از این روایت، محتوای ماندگاری‌ست که پادکست برخلاف پست‌های اینستاگرامی و شبکه‌های اجتماعی دیگر می‌تواند ایجاد کند. زمانی که شما به‌عنوان شرکت پادکستی را ایجاد کنید، تنها یک یا چند اپیزود نخواهد بود بلکه تاریخچه‌ای جدید از شرکت را متولد می‌کنید که برای همیشه وجود خواهد داشت. البته که برخی از پادکست‌ها این قابلیت را ندارند. برای مثال پادکست‌های خبری نمی‌توانند شنونده را قانع کنند که سراغ شنیدن اپیزودهای قدیمی بروند چرا که موضوعیت «اخبار» به‌روز بودن آن است.

ارتباط‌گیری مؤثر

به دلیل شکل محتوایی پادکست، برای برخی از افراد یا بهتر است بگوییم برخی از مشتریان، ارتباط‌گیری با محتوای شما آسان‌تر است. برای مثال تصور کنید که یک متن طولانی راجع به تاریخچه شرکت نوشته‌اید و از مشتریان‌تان می‌خواهید آن را مطالعه کنند. خب قطعا بیشتر افراد در عصر حاضر حوصله‌ای برای خواندن ندارند. اما همین کار را در یک اپیزود از پادکست‌تان انجام دهید، مطمئنا مشتریان بیشتری تمایل به شنیدن آن دارند تا خواندن مطلب متنی.

این اتفاق در درون سازمان نیز ممکن است بیفتد. تصور کنید که من بعنوان یک فرد تازه وارد قصد دارم بیشتر با فضای فرهنگی شرکت، مدیر عامل، تیم‌ها و… آشنا شوم. در این شرایط می‌توانم شروع به پرس‌و‌جو کنم که چندان جذاب و البته همه‌جانبه نیست. مثلا من از مدیر تیم بپرسم که تجربه کاری مدیر عامل چیست؟! کجا دانشگاه رفته؟! و… .

از طرفی دیگر تکرار مکررات می‌شود. سازمان‌های بزرگ می‌توانند با تهیه پادکست درون شرکتی (به صورت خصوصی) به تمام این سوالات یکبار برای همیشه جواب بدهند و قضیه حل شود.

حال که با مزایا داشتن پادکست شرکتی آشنا شدیم نوبت آن است که با فرایند پیاده‌سازی آن آشنا شویم.

چگونه پادکست شرکتی راه‌اندازی کنیم؟

چگونه پادکست شرکتی راه‌اندازی کنیم؟

برای راه‌اندازی پادکست شرکتی می‌توان یک فرایند قدم به قدم را براساس تجربیات دیگران پیاده‌سازی کرد. اما چالش‌هایی نیز وجود دارد که منحصر به شما بوده و نیاز است که آن‌ها را نیز در نظر بگیرید. با در نظر گرفتن تمام جوانب، در ادامه قصد دارم یک مسیر برای راه‌اندازی پادکست شرکتی را ترسیم کنم.

  • قدم اول: به نتیجه رسیدن بر سر اینکه پادکست شرکتی داشتن می‌تواند به نفع برندمان باشد.
  • قدم دوم: انتخاب موضوعیت پادکست و اهداف کوتاه و بلند مدت آن.
  • قدم سوم: استخدام یک فرد یا تیم اختصاصی برای مدیریت پادکست.
  • قدم چهارم: خرید تجهیزات و نیازمندی‌های تیم پادکست.
  • قدم پنجم: کار روی ابزارهای انتشار پادکست.
  • قدم ششم: پیدا کردن روش‌هایی برای پروموت پادکست.
  • قدم هفتم: ایجاد فرهنگ سازمانی برای مشارکت همگانی در پیشبرد پادکست.

در قدم اول باید به یک درک مشترک از اینکه آیا واقعا پادکست می‌تواند به نفع برند من باشد یا نه برسیم. این‌کار نیازمند مشاوره و تحلیل وضعیت کنونی شرکت و همچنین چشم‌انداز آینده آن است. با جمع‌بندی آراء و نظرات مختلف در نهایت باید خروجی واضحی از مزایا و معایب داشته باشید تا بتوانید تصمیم‌گیری منطقی بکنید.

در قدم دوم نیاز است که موضوعیت و محوریت اصلی پادکست را پیدا کنید. آیا پادکست شما راجع به محصولات‌تان خواهد بود؟ راجع به مدیریت شرکت خواهد بود؟ ترکیبی از موضوعات مرتبط خواهد بود؟ و… . در مرحله بعدی نیاز است که اهداف کوتاه‌مدت و بلند مدت پادکست را پیدا کنید. برای مثال ممکن است شما در کوتاه‌ مدت صرفا بخواهید یک پادکست‌تان جنبه آموزشی داشته باشد اما در بلند مدت نگاه‌تان بیشتر به سمت Brand Awareness باشد.

در قدم سوم نیاز است که با توجه به حجم و بزرگی پادکست و همچنین منابع مالی، یک فرد یا تیم را استخدام کنید. طبیعتا استخدام چنین فرد یا افرادی ممکن است سخت باشد چرا که ما در فضای شغلی ایران هنوز شغلی تحت عنوان «میزبان پادکست» یا مواردی از این دست نداریم. شاید بتوانید در این قدم از افراد تیم محتوا هم استفاده کنید.

در قدم چهارم نیاز به خرید تجهیزات دارید که تدارک و تنظیم آن‌ها برعهده تیم یا فردی خواهد بود که در قدم قبلی استخدام کرده‌اید. همچنین اگر چنین فردی در شرکت ندارید و می‌خواهید از منابع انسانی موجود استفاده کنید می‌توانید برای تهیه این تجهیزات از پادکسترهای دیگر مشورت بگیرید.

در قدم پنجم باید ابزارهای انتشار پادکست چه ایرانی و چه گلوبال را پیدا کرده و تصمیم بگیرید که روی کدام موارد می‌خواهید پادکست‌تان منتشر شود.

در قدم ششم باید با کمک‌گیری از تیم مارکتینگ و محتوا، فرایند پروموت پادکست را شروع کنید. از وبلاگ خودتان می‌توانید شروع کنید و در نهایت سراغ شبکه‌های اجتماعی‌تان نیز بروید.

در قدم هفتم نیز نیاز است که برای هر چه بهتر پیش رفتن پادکست یک فرهنگ سازمانی برای مشارکت در محتوای پادکست ایجاد کنید. از افراد و تیم‌های مختلف بخواهید که با تیم پادکست همکاری داشته باشند و اگر می‌خواهند می‌توانند با ارائه موضوعات جذاب و همچنین مشارکت به‌عنوان میهمان در پادکست نقش ایفا کنند.

در پایان

پادکست شرکتی یکی از روش‌های نوظهور برای آگاهی بیشتر عموم از وجود برند و همچنین ایجاد کامیونیتی برای شرکت‌تان است. مطمئنا بهره گرفتن از مزایا این شکل از محتوا می‌تواند یکی از نقاط قوت شما در مقایسه با رقبای‌تان باشد و افراد بیشتری را به سمت شرکت شما سوق دهد.