لینوکس :: دبیان، اوبونتو و مینت

توی این مطلب قصد داریم با سه توزیع معروف دبیان، اوبونتو و مینت آشنا بشیم. یک چیز دیگه رو قبل از این دوباره بگم. ببینید ما لینوکس به معنای یک سیستم عامل کامل رو نداریم، لینوکس تنها یک کرنله، برنامه‌های کاربردی که کنار اون قرار می‌گیرند و مواردی غیر از این باعث می‌شن که لینوکس تبدیل به یک سیستم عامل بشه. خب این چیزها «گنو» نام دارند. در حقیقت گنو مجموعه‌ای از ابزارهای کاربردی و آزاد است که شامل مواردی مانند کامپایلر، ویرایشگر و… می شود. در کنار هم قرار دادن گنو و لینوکس با همدیگر سیستم عاملی ایجاد میشه که ما اون رو گنو/لینوکس می‌نامیم. پس از این به بعد با واژه گنو/لینوکس همراه خواهیم بود.

دبیان


دبیان

دبیان توزیعی از سیستم عامل گنو/لینوکس است که به صورت کاملا آزاد و متن باز ارائه شده. خب این توزیع کاملا شناخته شده است و بیشتر از ۲۰ ساله که در حال توسعه هستش. سه نوع کلی از این توزیع وجود داره که شامل نسخه پایدار، آزمایشی و ناپایدار میشه.

نسخه پایدار، نسخه معقول و کارایی برای افراد معمولی و کسایی است که می‌خوان بی دردسر کارشون رو انجام بدن. نسخه آزمایشی و ناپایدار هم نسخه‌هایی هستند که در حال انتشار و بهبوداند. به این معنی که پس از یکسری تغییرات و روند زمانی این نسخه‌ها هم به نسخه پایدار تبدیل میشن.

مدیریت بسته

هر کدوم از توزیع‌های گنو/لینوکس از یه ابزار مدیریت بسته یا پکیج استفاده میکنن که اغلبا با همدیگه متفاوت هستند. دبیان هم مدیریت بسته مخصوص به خودش رو داره. در این رابطه بعدا بیشتر صحبت می‌کنیم.

قابلیت پیکربندی

خب دبیان یکی از بهترین و قابل اعتمادترین توزیع‌های گنو/لینوکسی هستش که امروزه می تونید ازش استفاده کنید. پس اگه دنبال یه هسته عالی و پایدار هستید دبیان برای شما مناسبه. می تونید تقریبا دبیان رو هم روی هر پلتفرمی نصب کنید.

اوبونتو


اوبونتو

اوبونتو یکی از معروف‌ترین و محبوب‌ترین توزیع‌های لینوکسه که بر پایه توزیع مادرش یعنی توزیع دبیان ساخته شده و روی سیستم های شخصی، تلفن‌های هوشمند -دیگه نه!-، سرور و… نصب میشه. اوبونتو به صورت پیشفرض یک رابط گرافیکی یا محیط رومیزی یا desktop environment داره که بهش می‌گیم، یعنی می‌گن Unity 😁 !!

مدیریت بسته

بزارید یه چیزی بگم، لینوکس انعطاف داره، یعنی میشه از چندین مدیریت بسته توی هر توزیع استفاده کرد. این یه موضوع، مدیریت بسته اوبونتو هم میتونه از مدیریت بسته دبیان استفاده کنه. به همین سادگی 🙂 البته می‌تونه مدیریت بسته جداگونه و منحصر به فرد هم داشته باشه.

قابلیت پیکربندی

اوبونتو برای افرادی مثل من و یا شما که دارید این مطلب رو می‌خونید و تازه کار هستید واقعا عالیه. کار باهاش ساده‌ است و تجربه کاربری عالی رو به کاربر میده. استفاده از اوبونتو در رنج وسیعی انجام میشه و درست مثل سیستم عامل های دیگه پشتیبانی خوبی داره. همونطور که گفتم می‌تونید اوبونتو رو هم تقریبا روی هر پلتفرمی نصب کنید.

مینت


مینت

گنو/لینوکس مینت دو نسخه کلی داره: یکی از نسخه‌هاش بر پایه اوبونتو هستش و یکی دیگه‌ش بر پایه دبیان. معمولا کاربران از نسخه اولش استفاده می کنن. نسخه اول این توزیع از مخازن اوبونتو استفاده میکنه، پس بسته‌هایی که روی اوبونتو قرار داره رو میشه اینجا هم استفاده کرد. مینت اغلب اوقات به عنوان نسخه سبک‌تر از اوبونتو هم در نظر گرفته میشه.

مدیریت بسته

لینوکس مینت از مدیریت بسته دبیان و اوبونتو استفاده میکنه. مدیریت بسته‌ها می‌تونن به صورت کامند-لاین و هم می‌تونن به صورت متنی باشند. استفاده از مینت هم همون شرایط اوبونتو رو داره.

استفاده از Redshift

redshift Icon Arastoo.net

میگم، شما هم از اون آدم‌هایی هستید که صبح از خواب بیدار شده و تا شب به صفحه کامپیوترتون/لپ‌تاپ‌تون خیره می‌شید؟ خب اگه از اونایید باید بگم که درکتون می‌کنم. خیلی وقت‌ها لپ‌تاپ‌م بهم میگه داداشی جون هر کی دوست داری دیگه من رو خاموش کن! دارم میمیرم لامصب. خب من واقعا برام مهم نیست این رو ولی، چشمام رو خیلی دوست دارم. نگاه کردن به صفحه نمایش برای مثلا ۱۷ ساعت تو روز واقعا زیاده و سخته. پس چاره کار چیه!؟ خب می‌تونید یه آنتی‌رفلکس بخرید. از اون عینک‌هایی که در مقابل نور صفحه نمایش از چشماتون مراقبت می‌کنه، ولی خب این کافی نیست. یه تکنیک دیگه استفاده کردن از برنامه‌ Redshift هستش. شاید باور نکنید ولی در کل می‌گم واقعا از هر چیز دیگه‌ای بهتره. تکنیک‌های خاصی رو دنبال میکنه که با اون براساس محیط و نوری که در اطرفاتون هست درجه رنگ‌ صفحه‌تون رو تنظیم می‌کنه. خب این یه نکته سریع بود. برای استفاده از اون به این صفحه مراجعه کنید و مراحل نصب و … رو برای سیستم‌ عاملتون دنبال کنید. البته من چون روی گنو/لینوکس‌ی‌ها -UBUNTU- تعصب دارم می‌گم که نرید: دستور زیر رو اجرا کنید نصب میشه:

sudo apt-get install redshift redshift-gtk

بعد از اون وارد قسمت اپلیکیشن‌هاتون بشید و Redshift رو انتخاب کنید، چند ثانیه وایسید خودش همه چیز رو درست میکنه. :))

لینوکس :: تاریخچه و انتخاب توزیع

برای اینکه درک کنیم لینوکس از کجا اومده، نیاز داریم که به سال ۱۹۶۹ برگردیم، اونجایی که آقایان Ken Thompson و Dennis Ritchie توی آزمایشگاه بل، سیستم عامل یونیکس رو توسعه دادن. بعد از اون، این آقایان سیستم‌ عامل رو با زبون C دوباره از اول نوشتن تا بتونن اون رو قابل حمل‌تر بکنند و به سیستم عامل پر استفاده‌ای تبدیل‌ش بکنند.

یک دهه یا -مدت زمان بیشتری- بعد فردی به اسم ریچارد استالمن پروژه‌ای به اسم گنو (GNU) که مخفف (GNU Is Not Unix) رو شروع کرد، هسته اصلی این پروژه HURD نام داشت که متاسفانه تا این زمان هیچوقت نسخه نهایی اون منتشر نشد. در کنار این پروژه لایسنس نرم افزاری GPL که مخفف GNU General Public License یا لایسنس عمومی همگانی گنو بود نیز منتشر شد.

هسته، یکی از مهمترین بخش‌های یک سیستم عامل به حساب می‌آید. این قسمت اجازه می‌دهد که سخت افزار بتواند با نرم افزار صحبت کند. البته جدای از این کارهای بسیار مهمتر دیگری را نیز انجام می‌دهد که فکر نکنم اینجا جاش باشه، برای مطالعه در این باره می‌تونید این صفحه رو مطالعه کنید. اگر هم حوصله‌ خوندنش رو ندارید همین قدر بدونید که هسته می‌تونه هرچیزی که توی سیستم شما اتفاق می‌افته رو کنترل کنه.

در خلال این سال‌ها تلاش‌های بسیاری شدکه سیستم شبه‌-یونیکس توسعه داده شود که نتیجه آن نیز سیستم‌ عامل‌هایی مانند BSD و MINIX بود. در هر حال یک مورد که برای همه این سیستم عامل‌ها وجود داشت، عدم یکپارچگی هسته آن‌ها بود.

بعد از آن در سال ۱۹۹۱ آقای جوانی به اسم Linus Torvalds چیزی را توسعه داد که ما امروز اون رو لینوکس می‌خونیم.

انتخاب توزیع


خب تا به اینجای کار اطلاعات کلی راجع به یونیکس، هسته و … رو یاد گرفتیم، یک چیزی که قبل از ادامه این بحث باید به اون اشاره بکنم این‌ِ که، اصطلاح لینوکس جدای از اینکه به اسم سازنده و سیستم عامل یونیکس اشاره می‌کنه، اصطلاح بی معنی هستش. خب در حال حاضر هم بسیاری از توزیع‌ها از هسته لینوکس استفاده می‌کنن پس اینطوری میشه بهش گفت: سیستم عامل لینوکس.

یک سیستم لینوکس‌ی به سه قسمت تقسیم میشه:

  •       سخت افزار  این مورد شامل تمامی سخت‌افزارهایی می‌شود که سیستم شما روی اون‌ها اجرا می‌شه – مثل: حافظه اصلی، پردازنده، دیسک‌ها و… .
  •       هسته لینوکس  همونطور که گفتیم، هسته لینوکس در حقیقت بخش اصلی سیستم عامل شماست. این قسمت با سخت افزارها ارتباط برقرار می‌کنه و بهشون میگه که چطوری با سیستم تعامل برقرار کنند.
  •       فضای کاربری – اینجا جائیست که کاربری مانند شما یا من داریم با سیستم تعامل و ارتباط برقرار می‌کنیم.

خب در قدم اول شما نیاز دارید که یه سیستم لینوکسی برای خودتون داشته باشید، یه سیستم لینوکسی یعنی کامپیوتری که روش یکی از توزیع‌های لینوکس نصبه. خب توزیع‌های خیلی زیادی وجود داره که می‌تونید ازشون استفاده کنید، ما توی جلسه بعد در مورد لیستی از این توزیع‌ها حرف میزنیم.

یادم رفت!: توزیع‌ها همشون از یه هسته -هسته لینوکس- استفاده می‌کنن البته ممکنه که برخی از ویژگی‌هاشون با همدیگه فرق کنه، اما در نهایت هسته‌شون هسته لینوکسه! هر کدوم از این توزیع‌ها یا Distributionها ویژگی‌های خودشون رو دارن و برنامه‌های منحصر به فرد خودشون رو دارن. توزیع‌های لینوکس واقعا زیادن و همونطور که گفتم توی جلسه بعد قرار در مورد اینکه توزیع‌های لینوکس چه مواردی هستند بیشتر حرف بزنیم.

نکته آخر: ببینید ما لینوکس به معنای یک سیستم عامل کامل رو نداریم، لینوکس تنها یک کرنله، برنامه‌های کاربردی که کنار اون قرار می‌گیرند و مواردی غیر از این باعث می‌شن که لینوکس تبدیل به یک سیستم عامل بشه. خب این چیزها «گنو» نام دارند. در حقیقت گنو مجموعه‌ای از ابزارهای کاربردی و آزاد است که شامل مواردی مانند کامپایلر، ویرایشگر و… می شود. در کنار هم قرار دادن گنو و لینوکس با همدیگر سیستم عاملی ایجاد میشه که ما اون رو گنو/لینوکس می‌نامیم.

نصب LAMP در ۶ مرحله ساده

اگه از عاشقای لینوکس باشید و PHP را دوست بدارید و مای‌اس‌کیو‌ال را بطلبید پس باید با LAMP آشنایی داشته باشید. در غیر اینصورت باید بگم که LAMP مخفف Linux Apache MySQL PHP هستش. لینوکس منظور سیستم عامل لینوکس -می‌دونم خودش کرنله-، آپاچی منظور یکی از وب سرورهای دنیای وبه، مای‌اس‌کیو‌ال یکی از قدرتمندترین سیستم های مدیریت بانک اطلاعاتی و در نهایت پی‌اچ‌پی که یک زبان برنامه‌نویسی مبتنی بر وب برای ساخت وبسایت ها و اپلیکیشن های تحت وب. اوکی؟!

خب برای اجرا کردن پی‌اچ‌پی شما نیاز دارید که توی لینوکس یه آپاچی و نسخه‌ای از پی‌اچ‌پی رو داشته باشید. مای‌اس‌کیو‌ال هم برای زمانی که بخواید بانک اطلاعاتی درست کنید لازمتون میشه. برای پیاده سازی LAMP توی لینوکس کافیه که ۶ قدم زیر رو دنبال کنید. تموم شد رفت:

نکته: برای نصب LAMP نیازمند دسترسی Root هستید. SUDO – i

۱- آپاچی رو نصب کن:

sudo apt-get install apache2

۲- پی‌اچ‌پی رو نصب کن:

sudo apt-get install php5 libapache2-mod-php5

نکته: دستور بالا پی‌اچ‌پی نسخه ۵ و کتابخانه مرتبط سازی آپاچی و پی‌اچ‌پی را دریافت می‌کند. اما اگر بخواهید که پی‌اچ‌پی نسخه ۷ رو داشته باشید می تونید دستور زیر رو وارد کنید:

sudo apt-get install php7.0 libapache2-mod-php7.0

۳- مای‌اس‌کیو‌ال رو نصب کن:

sudo apt-get install mysql-server

نکته: فرایند نصب این مورد خیلی ساده است، فقط یه جایی ازتون می‌خواد که یه رمزی رو وارد کنید، اون رمز مربوط خود مای‌اس‌کیو‌ال هستش. بعد از نصب درصورتی می‌تونید وارد محیط مای‌اس‌کیو‌ال بشید که رمز رو داشته باشید.

۴- سرور رو ریستارت کن:

sudo /etc/init.d/apache2 restart

نکته: غیر از restart دستور start و stop هم موجوده که از طریق اون می‌تونید سرور رو شروع یا متوقف کنید.

۵- آپاچی رو بررسی کن: برای بررسی کردن آپاچی کافیه توی مرورگرتون localhost رو وارد کنید.

۶- پی‌اچ‌پی رو بررسی کن: برید توی پوشه var/www/html اونجا یه فایل php درست کنید و داخلش بنویسید:

phpinfo();

حالا اجراش کنید.

برای قسمت ۶ام، اگه کمک نیاز دارید، بیاید ادامه رو بخونید:

  • با دسترسی رووت وارد شید. برای این دستور زیر رو وارد کنید:
sudo -i

ازتون پسورد حساب رووت رو می پرسه وارد کنید و:

  • حالا باید وارد پوشه var/www/html شید. از طریق ترمینال بنویسید:
cd /var/www/html
  •  حالا یه فایل php رو درست کنید و اون رو باز کنید. من از nano برای اینکار استفاده می‌کنم:
nano test.php
  •  در پنجره باز شده بنویسید:
<?php phpinfo(); ?>

بعد از اون برای ذخیره ctrl+x رو بزنید. بعد از اون y رو بنویسید و در نهایت Enter را بفشارید. 🙃

حالا برید توی مرورگر بنویسید:

localhost/test.php

منبع همراه با طول و تفسیر از طرف خودم 😍